راهنمای عیار طلای آب شده؛ تفاوت عیارهای ۷۳۵، ۷۴۷، ۷۴۸ و ۷۵۰
اگر روی برگه ری‌گیری طلای آب‌شده عددهایی مثل ۷۳۵، ۷۴۷، ۷۴۸ یا ۷۵۰ دیده‌اید، این اعداد نشان‌دهنده میزان خلوص طلا هستند. عیار به شما می‌گوید چه مقدار از وزن قطعه را طلای خالص تشکیل می‌دهد و چه مقدار مربوط به سایر فلزات موجود در آلیاژ است.
شناخت عیار طلای آب‌شده هنگام خرید و فروش اهمیت زیادی دارد؛ چون عیار در محاسبه مقدار طلای خالص و در نتیجه ارزش قطعه مؤثر است. در این مقاله تفاوت عیارهای رایج، نحوه تعیین و استعلام عیار، نقش ری‌گیری و انگ و نکاتی را که پیش از معامله باید بررسی کنید، توضیح می‌دهیم. اگر هنوز با ماهیت، کاربردها و روش قیمت‌گذاری طلای آب شده آشنا نیستید، ابتدا راهنمای طلای آب شده چیست؟ را مطالعه کنید.
عیار طلای آب‌شده چیست؟
عیار، معیاری برای بیان خلوص طلاست و در بازار طلا معمولاً به‌صورت عددی بر مبنای هزار بیان می‌شود. برای مثال، عیار۷۵۰یعنی در هر هزار واحد از آلیاژ، ۷۵۰ واحد طلای خالص وجود دارد؛ یعنی خلوص طلا ۷۵ درصد است.
طبق توضیح شورای جهانی طلا، عیار ۱۸ برابر با ۷۵۰ در مقیاس هزار است و یعنی ۷۵ درصد وزن آلیاژ را طلای خالص تشکیل می‌دهد. LBMA نیز خلوص طلا را با مفهوم fineness یا مقدار طلای خالص در هر هزار قسمت بیان می‌کند.
عیار با وزن چه تفاوتی دارد؟
وزن و عیار دو مفهوم متفاوت هستند:
| معیار | چه چیزی را نشان می‌دهد؟ |
| وزن | مقدار قطعه طلا، بر حسب گرم |
| عیار | میزان طلای خالص موجود در آن قطعه |
بنابراین دو قطعه طلای آب‌شده با وزن یکسان می‌توانند به دلیل تفاوت در عیار، مقدار طلای خالص متفاوتی داشته باشند.
طلای آب‌شده معمولاً چند عیار است؟
در بازار ایران، عیار ۷۵۰ یا ۱۸ عیار یک عیار رایج است؛ اما نمی‌توان گفت همه قطعات طلای آب‌شده الزاماً عیار ۷۵۰ دارند.
طلای آب‌شده ممکن است از ذوب مصنوعات یا قطعات مختلفی به دست آمده باشد و عیار نهایی آن پس از آزمایش مشخص شود. به همین دلیل ممکن است روی نتیجه ری‌گیری اعدادی مانند ۷۳۵، ۷۴۷ یا ۷۴۸ نیز مشاهده شود.
نکته مهم این است که عدد عیار باید بر اساس نتیجه آزمایش و مشخصات همان قطعه بررسی شود، نه صرفاً بر اساس ظاهر طلا یا تصور اینکه طلای آب‌شده حتماً ۱۸ عیار است.
چرا عیار قطعات مختلف طلای آب‌شده یکسان نیست؟
طلای آب‌شده یک ماده با عیار ثابت و از پیش تعیین‌شده نیست. اگر قطعاتی با عیارهای مختلف ذوب شوند، ترکیب نهایی می‌تواند عیار متفاوتی داشته باشد.
برای مثال، اگر مواد اولیه یک قطعه از مصنوعات ۱۸ عیار تشکیل شده باشند، نتیجه می‌تواند به محدوده ۷۵۰ نزدیک باشد؛ اما اگر ترکیب مواد اولیه متفاوت باشد، نتیجه ری‌گیری نیز ممکن است عدد دیگری نشان دهد.
بنابراین عیار واقعی هر قطعه باید از نتیجه ری‌گیری همان قطعه مشخص شود.
تفاوت عیارهای ۷۳۵، ۷۴۷، ۷۴۸ و ۷۵۰ چیست؟
تفاوت این اعداد در مقدار طلای خالص موجود در هر هزار واحد از آلیاژ است.
| عیار | درصد طلای خالص | طلای خالص در 20 گرم |
| ۷۳۵ | ۷۳.۵٪ | ۱۴.۷ گرم |
| ۷۴۷ | ۷۴.۷٪ | ۱۴.۹۴ گرم |
| ۷۴۸ | ۷۴.۸٪ | ۱۴.۹۶ گرم |
| ۷۵۰ | ۷۵٪ | ۱۵ گرم |
بنابراین عیار ۷۴۷ یا ۷۴۸ به‌خودی‌خود نشانه تقلبی بودن قطعه نیست. این اعداد فقط نشان می‌دهند مقدار طلای خالص اندازه‌گیری‌شده در نمونه، کمی کمتر از ۷۵۰ بوده است.
آنچه اهمیت دارد این است که عیار واقعی همان قطعه مشخص باشد و قیمت نیز متناسب با همان عیار محاسبه شود.
تفاوت عیار ۷۳۵ و ۷۵۰ چقدر است؟
در یک قطعه ۲۰ گرمی:
- عیار ۷۳۵ → ۱۴٫۷ گرم طلای خالص
- عیار ۷۵۰ → ۱۵ گرم طلای خالص
تفاوت مقدار طلای خالص این دو قطعه ۰.۳ گرم است.
پس اگر دو قطعه وزن یکسان داشته باشند، نمی‌توان ارزش آن‌ها را بدون در نظر گرفتن عیار یکسان فرض کرد.
عیار استاندارد طلای آب‌شده در معاملات آنلاین چیست؟
برای بررسی عیار طلا، باید میان معاملات طلای آب‌شده در بازار فیزیکی و معاملات طلا در سکوهای برخط تفاوت قائل شد.
بر اساس «دستورالعمل اجرایی خرید و فروش طلا و نقره به صورت برخط» که در جلسه ۲۷ مهر ۱۴۰۴ هیئت وزیران تصویب، در ۱۴ آبان ۱۴۰۴ ابلاغ و در ۱۵ آبان ۱۴۰۴ منتشر شد، «طلا/نقره قابل معامله» در این دستورالعمل، طلا با عیار ۷۵۰ و نقره با عیار ۹۲۵ تعریف شده است. همچنین، طبق تبصره ۴ ماده ۲، معامله طلا با عیاری غیر از ۷۵۰ در بستر سکو غیرمجاز است.
بنابراین، الزام عیار ۷۵۰ در این دستورالعمل ناظر به معاملات طلا در سکوهای برخط مشمول آن است و نباید آن را به‌عنوان قاعده‌ای یکسان برای تمام معاملات فیزیکی طلای آب‌شده در بازار تعبیر کرد.
این دستورالعمل همچنین برای طلای تحویلی به خزانه، سازوکار مشخصی در نظر گرفته است. طبق ماده ۷، خزانه موظف است اصالت (عیار) و مقدار طلای تحویلی را تأیید کند.
تاریخ مقررات: تصویب در ۲۷ مهر ۱۴۰۴، ابلاغ در ۱۴ آبان ۱۴۰۴ و انتشار در ۱۵ آبان ۱۴۰۴.
آیا طلای آب‌شده با عیار کمتر از ۷۵۰ تقلبی است؟
خیر. کمتر بودن عیار از ۷۵۰ به‌تنهایی به معنی تقلبی بودن طلا نیست.
برای نمونه، در اطلاعیه‌ای که اتحادیه فروشندگان و سازندگان طلا، جواهر، نقره و سکه تهران در سال ۱۳۹۹ منتشر کرد، اعلام شد که از ۱ مرداد ۱۳۹۹ طلای آب‌شده مورد قبول برای خرید و فروش و نقل‌وانتقال بین اعضای صنفی و بنکداران باید عیار ۷۳۵ یا بالاتر و دارای جواب ثبت‌شده در سیستم گویای اتحادیه باشد. در همان اطلاعیه تأکید شده بود که عیار کمتر از ۷۳۵ در آن چارچوب به رسمیت شناخته نمی‌شود و عیار استاندارد مصنوعات طلا همچنان ۷۵۰ است.
بنابراین:
- ۷۳۵، ۷۴۷ یا ۷۴۸ الزاماً به معنی تقلب نیست.
- عیار ۷۵۰ معادل ۱۸ عیار است.
- در معاملات آنلاین مشمول دستورالعمل ۱۴۰۴، طلای قابل معامله باید عیار ۷۵۰ داشته باشد.
- برای معاملات صنفی، باید مقررات و محدوده اجرای ضوابط مربوط به آن معامله را در نظر گرفت.
در نتیجه، بهتر است به جای این تصور که «هر طلای زیر ۷۵۰ تقلبی است»، عیار واقعی، نوع معامله، نتیجه ری‌گیری و نحوه قیمت‌گذاری را بررسی کنید.
عیار طلای آب‌شده چگونه تعیین می‌شود؟
عیار طلای آب‌شده با آزمایش نمونه‌ای از قطعه و تعیین میزان خلوص آن مشخص می‌شود. نتیجه این آزمایش به‌صورت عددی مانند ۷۳۵، ۷۴۷، ۷۴۸ یا ۷۵۰ گزارش می‌شود و نشان می‌دهد در هر هزار واحد از نمونه، چه مقدار طلای خالص وجود دارد.
در ادبیات تخصصی بین‌المللی، سنجش خلوص طلا با اصطلاح assay شناخته می‌شود. LBMA نیز برای تعیین دقیق خلوص طلا بر بررسی یک نمونه نماینده و انجام آزمون مناسب تأکید می‌کند.
در طلای آب‌شده، نتیجه ری‌گیری باید در کنار شماره ری‌گیری، انگ، وزن و مشخصات قطعه بررسی شود تا بتوان ارتباط نتیجه آزمایش با قطعه مورد معامله را بررسی کرد.
اگر می‌خواهید بدانید شماره ری‌گیری چیست، چگونه آن را استعلام کنیم و چه اطلاعاتی از طریق آن قابل بررسی است، مقاله «شماره ری‌گیری طلای آب‌شده چیست؟» را مطالعه کنید.
انگ طلای آب‌شده چیست و چه ارتباطی با عیار دارد؟
انگ یا کد شناسایی روی قطعه طلای آب‌شده برای ارتباط دادن قطعه با اطلاعات ثبت‌شده درباره آن استفاده می‌شود.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
انگ به‌تنهایی عیار یا اصالت قطعه را اثبات نمی‌کند.
هنگام معامله باید تا حد امکان میان موارد زیر تطابق وجود داشته باشد:
- انگ یا کد قطعه
- نتیجه ری‌گیری
- وزن قطعه
- اطلاعات فاکتور طلای آب شده
- مشخصات ثبت‌شده در مرجع مربوط
- خود قطعه‌ای که تحویل می‌گیرید
اگر این اطلاعات با یکدیگر مطابقت نداشته باشند، معامله نیازمند بررسی بیشتری است.
چگونه عیار طلای آب‌شده را استعلام کنیم؟
برای استعلام و بررسی عیار، فقط به یک عدد روی قطعه اکتفا نکنید. پیش از معامله این موارد را بررسی کنید:
- عیار درج‌شده در نتیجه ری‌گیری
- انگ یا کد شناسایی قطعه
- امکان استعلام اطلاعات ری‌گیری
- وزن قطعه
- مطابقت مشخصات با فاکتور
- اعتبار فروشنده یا پلتفرم
- نحوه محاسبه قیمت بر اساس عیار واقعی
در معاملات آنلاین مشمول دستورالعمل ۱۴۰۴ نیز برای معاملات، شماره استعلام و شماره رهگیری در نظر گرفته شده و سامانه ناظر باید امکان استعلام اطلاعات معامله بر اساس شماره رهگیری را فراهم کند.
آیا از روی ظاهر می‌توان عیار را تشخیص داد؟
خیر. رنگ، میزان درخشندگی، صدا یا واکنش به روش‌های ساده خانگی نمی‌توانند جایگزین یک روش معتبر عیارسنجی شوند.
برای تصمیم‌گیری درباره یک معامله واقعی، نتیجه ری‌گیری و اطلاعات قابل استعلام اهمیت بیشتری از روش‌های خانگی و حدس زدن از روی ظاهر دارند.
عیار طلای آب‌شده چه اثری بر قیمت آن دارد؟
وقتی وزن دو قطعه یکسان باشد، عیار بالاتر به معنی مقدار طلای خالص بیشتر است. بنابراین در محاسبه ارزش طلای آب‌شده، نمی‌توان فقط وزن را در نظر گرفت.
فرمول محاسبه مقدار طلای خالص
برای محاسبه مقدار طلای خالص فرمول زیر را استفاده کنید.
مقدار طلای خالص = وزن قطعه × عیار ÷ ۱۰۰۰
برای مثال، اگر قطعه‌ای ۲۰ گرم وزن و عیار ۷۴۸ داشته باشد:
۲۰ × ۷۴۸ ÷ ۱۰۰۰ = ۱۴.۹۶ گرم طلای خالص
یعنی از ۲۰ گرم وزن قطعه، معادل ۱۴.۹۶ گرم طلای خالص وجود دارد.
مقایسه قطعه ۷۳۵ و ۷۵۰
فرض کنید دو قطعه هر دو ۲۰ گرم وزن داشته باشند:
| مشخصات | قطعه اول | قطعه دوم |
| وزن | ۲۰ گرم | ۲۰ گرم |
| عیار | ۷۳۵ | ۷۵۰ |
| طلای خالص | ۱۴.۷ گرم | ۱۵ گرم |
| اختلاف طلای خالص | ۰.۳ گرم |
اگر قیمت بر مبنای مقدار طلای خالص محاسبه شود، این اختلاف عیار باید در قیمت‌گذاری لحاظ شود.
بنابراین یکی از موارد مهم هنگام خرید، این است که قیمت قطعه بر اساس عیار واقعی آن محاسبه شده باشد، نه بر اساس عیار بالاتری که روی قطعه وجود ندارد. برای آشنایی با عوامل مؤثر بر قیمت و نحوه محاسبه ارزش طلای آب‌شده، می‌توانید مقاله «قیمت طلای آب‌شده چگونه محاسبه می‌شود؟» را مطالعه کنید.
آیا عیار بالاتر برای سرمایه‌گذاری بهتر است؟
عیار بالاتر به معنی درصد طلای خالص بیشتر در وزن مساوی است؛ اما از این موضوع نمی‌توان نتیجه گرفت که صرفاً با انتخاب عیار بالاتر، یک معامله حتماً مناسب‌تر یا سودآورتر خواهد بود.
هنگام خرید طلای آب‌شده باید مجموعه‌ای از عوامل را بررسی کنید:
- عیار واقعی
- وزن
- قیمت خرید
- هزینه‌ها و اختلاف قیمت خرید و فروش
- اعتبار فروشنده
- نتیجه ری‌گیری
- انگ و قابلیت استعلام
- شرایط تحویل یا فروش مجدد
بنابراین به جای جست‌وجوی یک «بهترین عیار» برای همه افراد، ابتدا باید مشخصات واقعی قطعه و شرایط معامله را بررسی کرد.
کلاهبرداری‌های رایج در اعلام عیار طلای آب‌شده
در معاملات طلای آب‌شده، بخشی از ریسک می‌تواند از مغایرت اطلاعات قطعه با اطلاعات اعلام‌شده ایجاد شود. نمونه‌هایی که باید نسبت به آن‌ها حساس باشید عبارت‌اند از:
اعلام عیاری بالاتر از عیار واقعی
ممکن است قطعه‌ای با عیار پایین‌تر، در محاسبات با عیار ۷۵۰ در نظر گرفته شود. برای جلوگیری از این مشکل، قیمت باید بر اساس عیار واقعی قابل استناد محاسبه شود.
استفاده از انگ جعلی یا متعلق به قطعه دیگر
صرف وجود یک انگ روی قطعه، اصالت آن را ثابت نمی‌کند. انگ باید با اطلاعات مربوط به همان قطعه مطابقت داشته باشد.
ارائه نتیجه ری‌گیری نامرتبط یا غیرقابل استعلام
برگه‌ای که ارتباط آن با قطعه مشخص نیست یا امکان بررسی اطلاعات آن وجود ندارد، نمی‌تواند به‌تنهایی مبنای مناسبی برای اطمینان از معامله باشد.
مغایرت وزن با فاکتور
وزن واقعی قطعه باید با وزن ثبت‌شده در معامله و فاکتور مطابقت داشته باشد.
قیمت‌گذاری عیار پایین بر مبنای ۷۵۰
اگر قطعه عیار ۷۴۷ یا ۷۴۸ دارد، باید مشخص باشد قیمت چگونه بر اساس همان عیار محاسبه شده است.
تحویل قطعه‌ای متفاوت با قطعه ثبت‌شده
در معاملات، مشخصات قطعه تحویلی باید با اطلاعات ثبت‌شده در معامله مطابقت داشته باشد.
چک‌لیست بررسی عیار پیش از خرید طلای آب‌شده
پیش از پرداخت وجه، این موارد را بررسی کنید:
| مورد بررسی | چه چیزی را بررسی کنیم؟ |
| عیار | عدد عیار واقعی قطعه چیست؟ |
| ری‌گیری | نتیجه آزمایش قابل بررسی و مرتبط با قطعه است؟ |
| انگ | انگ یا کد با اطلاعات قطعه مطابقت دارد؟ |
| وزن | وزن قطعه با فاکتور و اطلاعات معامله یکی است؟ |
| قیمت | قیمت بر اساس عیار واقعی محاسبه شده است؟ |
| فروشنده | اعتبار و مشخصات فروشنده قابل بررسی است؟ |
| فاکتور | مشخصات معامله به‌صورت شفاف ثبت شده است؟ |
| قطعه تحویلی | همان قطعه ثبت‌شده در معامله تحویل می‌شود؟ |
این بررسی‌ها جای ریسک معامله را کاملاً از بین نمی‌برند، اما می‌توانند احتمال خطا یا مغایرت اطلاعات را کاهش دهند.
جمع‌بندی
عیار طلای آب‌شده نشان می‌دهد چه مقدار از وزن قطعه را طلای خالص تشکیل می‌دهد. عیار ۷۵۰ معادل ۱۸ عیار و ۷۵ درصد طلای خالص است؛ در حالی که عیارهای ۷۳۵، ۷۴۷ و ۷۴۸ مقدار طلای خالص متفاوتی دارند.
مشاهده عیار ۷۴۷ یا ۷۴۸ به‌خودی‌خود نشانه تقلب نیست؛ اما قیمت باید بر اساس عیار واقعی محاسبه شود و اطلاعات مربوط به قطعه، نتیجه ری‌گیری، انگ، وزن و فاکتور با یکدیگر مطابقت داشته باشند.
همچنین باید میان معاملات صنفی و معاملات طلا در سکوهای برخط تفاوت گذاشت. طبق دستورالعمل اجرایی مصوب ۱۴۰۴، طلای قابل معامله در سکوهای مشمول باید عیار ۷۵۰ داشته باشد.
پس پیش از خرید، به جای توجه به یک عدد به‌تنهایی، مجموعه اطلاعات قطعه و نحوه قیمت‌گذاری آن را بررسی کنید.
سوالات متداول
نمی‌توان برای تمام معاملات یک عدد واحد را به‌عنوان عیار طلای آب‌شده تعیین کرد. عیار ۷۵۰ معادل ۱۸ عیار است و در بازار ایران رایج است. در معاملات صنفی، ضوابط اتحادیه تهران از سال ۱۳۹۹ عیار ۷۳۵ به بالا را برای طلای آب‌شده قابل قبول اعلام کرده بود؛ در معاملات سکوهای برخط مشمول دستورالعمل ۱۴۰۴، طلای قابل معامله باید عیار ۷۵۰ داشته باشد.
نتیجه ری‌گیری، انگ یا کد قطعه، وزن، فاکتور و اطلاعات قابل استعلام را با یکدیگر تطبیق دهید. صرف مشاهده عدد عیار یا انگ روی قطعه برای اطمینان کافی نیست.
خیر. انگ یک نشانه شناسایی است و باید با نتیجه ری‌گیری و مشخصات همان قطعه مطابقت داشته باشد.
در وزن مساوی، عیار بالاتر به معنی طلای خالص بیشتر است. برای محاسبه مقدار طلای خالص می‌توان از فرمول وزن × عیار ÷ ۱۰۰۰ استفاده کرد. بنابراین قیمت‌گذاری باید با توجه به عیار واقعی قطعه انجام شود.
تیم محتوای پله گلد مفاهیم بازار طلا را با زبان ساده و با اتکا به منابع قابل بررسی توضیح می‌دهد.
همه مطالب تحریریه ←خرید و فروش طلای آب‌شده را شروع کنید
قیمت لحظهای و هزینه نهایی را ببینید و با آگاهی تصمیم بگیرید.
دیدگاه‌ها و پرسش‌ها (۰)
پرسش شما پس از بررسی منتشر می‌شود. اطلاعات شخصی یا جزئیات تراکنش را در دیدگاه ننویسید.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.